مشهد،پایتخت سلطانی

Flag_of_Iran.svg_47028
جمهوری اسلامی ایران

مشهد کلان‌شهری در شمال شرقی ایران و مرکز استان خراسان رضوی است. این شهر در زمان افشاریان، پایتخت ایران بود. مشهد با ۳۲۸ کیلومتر مربع مساحت، دومین شهر پهناور ایران بعد از تهران است. براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ این شهر با ۳٬۰۰۱٬۱۸۴ تن جمعیت، دومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران است. این شهر به واسطهٔ وجود حرم علی بن موسی الرضا، هشتمین امام مذهب شیعه، سالانه پذیرای بیش از ۲۷ میلیون زائر از داخل و دو میلیون زائر از خارج از کشور است.

شهر مشهد در حوزهٔ رودخانهٔ کشف‌رود و در دشت مشهد بین کوه‌های هزارمسجد و بینالود گسترده شده‌است. بیشینهٔ ارتفاع شهر مشهد ۱۱۵۰ متر و کمینهٔ آن ۹۵۰ متر است. شهر مشهد دارای آب و هوای متغیر، اما معتدل و متمایل به سرد و خشک است و از تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های سرد و مرطوب برخوردار است. بیشینهٔ درجه حرارت در تابستان‌ها ۴۳ درجه بالای صفر و کمینهٔ آن در زمستان‌ها ۲۳ درجه زیر صفر است.

 

جاذبه های گردشگری مشهد


1-حرم امام رضا (ع)

 

حرم علی بن موسی الرضا، که با نام مرسوم حرم امام رضا (ع) شناخته می‌شود، دربرگیرنده آرامگاه هشتمین امام شیعیان در شهر مشهد، ایران است. این مجموعه در سال ۱۳۹۲ خورشیدی ۷۰ هکتار مساحت داشته و دارای ۲۶ رواق (بنای سرپوشیده) و ۹ صحن (فضای باز) و ۶ مدخل ورودی به نام بست است.

 

 

علی بن موسی الرضا در ۱۱ ذیقعده سال ۱۴۸ قمری در مدینه متولد شد و در سن ۵۵ سالگی به دست مامون عباسی کشته شد. در ادب فارسی روضه به معنی باغ و گلستان و گلزار است و محل مضجع و در برگیرنده پیکر علی بن موسی‌الرضا را روضه منوره می‌خوانند. این مکان شامل فضایی مربع شکل که مساحت آن ۱۸۹٫۰۳ متر مربع بوده که از این فضا ۱۷٫۱۵ متر مربع آن مساحت ضریح می‌باشد. روضه منوره از طریق چهار صفه بزرگ در چهار جانب به داخل و خارج حرم مرتبط می‌شود.

 

2-سد کارده

این سد در فاصله 40 کیلومتری شمال مشهد و از کیلومتر 16 جاده کلات به سمت چپ منشعب می‌گردد. سد از نوع بتنی دو قوسی متقارن مخزن و متشکل از 15 بلوک 10 متری با ارتفاع 67 متر از پی و حجم 32 هزار مترمکعب بتن‌ریزی می‌باشد. حجم آب آن معادل 36 میلیون مترمکعب می‌باشد. رودخانه کارده با آب دائمی و مناظر زیبای کوهستانی و مجموعه تفریحی دنیای آبی در ساحل سد، یکی از بهترین تفریحگاه‌های خوش آب و هوای مشهد می‌باشد.

3-غار کارده

 

روستاي «کارده» در فاصلة 48 کيلومتري شمال مشهد واقع گرديده و غار کارده در 3 کيلومتري آن قرار دارد. در محل مذكور كه موسوم به دره آل است دو غار در دو سمت دره قرار دارند.

 

غار شرقي موسوم به غار اسكلت و غار غربي موسوم به غار كارده است. دهانة غار به صورت يک شکاف سنگي است که عرض تقريبي آن 1 تا 3 متر و طول آن حدود 100 متر مي‌باشد.

 

 

اين غار کاملاً خشک است و پرتگاه‌ةايي خطرناک دارد. کوهنوردان، اسکلت‌هايي از انسان مربوط به زمان‌هاي قديم را در درون اين غار مشاهده کرده‌اند.

 

از مشخصه های این غار تعداد زیاد راه های فرعی است که هر راه فرعی خود به ۲ تا ۵ شاخه فرعی دیگر منتهی می شود. همچنین اغلب راه های فرعی و اصلی دارای یک ارتفاع هستند و گاها راه اصلی ارتفاع و ورودی کوچکتری از راه های فرعی اطراف دارد٬ لذا باتوجه به عدم وجود نشانه گذاری در داخل غار احتمال گم کردن مسیر اصلی وجود دارد.

4-روستای مج

این روستا در دامنه کوههای بلند واقع و از اطراف به روستاهای مغان، ازغد، مایانات و طرقبه و از سوی دیگر به روستای تجر، سربرج و سد طرق منتهی می شود و در دیگر سو به روستاهای پیوه ژن، زشک و روستای دیزباد راه می یابد.

 

 

جاده اصلی روستا از طرف سیدی مشهد به مسافت ۲۸ کیلومتر در منطقه کوهستانی و روستای شلگرد عبور می کند که در فصل بهار پذیرای جشنواره گل های وحشی، شقایق ها و انواع گیاهان دارویی است و انبوه مشتاقان طبیعت را به سوی خود می کشاند. روستای مج در منطقه ای کوهستانی واقع شده و تپه ماهور و دره های زیادی که در دامنه این تپه آثار بجا مانده تاریخی روستا بیانگر سکونت مردمان در سالیان دور می باشد. و همچنین گورستانی قدیمی در منطقه وجود دارد که حکایت از زندگی مردمانی قبل از اسلام و بعد از آن می کند.

5-روستای دهسرخ

 

روستای دهسرخ در کیلومتر 45 جاده مشهد- نیشابور در 17كیلومتری شهر ملك آباد در مسير عبور امام هشتم حضرت علی ابن موسی الرضا علیه السلام از نيشابور به سمت توس واقع شده است.این روستا بیش از2هزار سال قدمت تاریخی دارد و هم اکنون جمعیتی نزدیک به هزار نفر دارد. این روستا متبرك به قدوم حضرت علی ابن موسی الرضا علیه السلام است.ابوالصلت روایت كرده: كه چون امام رضا علیه السلام به دهسرخ رسیدند در زمانی كه به نزد مأمون می رفت گفتند: یابن رسول الله ظهر شده است نماز نمی كنید پس فرو آمد و آب طلبید گفتند آب همراه نداریم پس به دست مبارك خود زمین را كاوید آنقدر آب جوشید كه آنحضرت و هر كه با آن حضرت بود وضو ساختند و اثرش تا امروز باقی است.اکنون مؤمنان و شیفتگان حضرت از این آب به عنوان تبرك و شفا استفاده می كنند و باعث شفای بیماران زیادی شده است.و آن چشمه نام زمزم رضوی را تاج افتخار خود نهاده است.

 

 

در نزدیك آن چشمه محلی به نام مصلای امام وجود دارد كه محل نماز گذاردن امام رضا علیه السلام و یارانشان بوده است. (لازم به ذکر است این مصلا نزدیک یک متر بالاتر از سطح زمین واقع شده است که مردم منطقه این پدیده را معجزه ای می دانند که که این محل متمایز از زمینهای اطراف مصلاست)

 

در فاصله سیصد متری چشمه و مصلای امام رضا علیه السلام مرقد مطهرامامزاده سید عبد العزیز که از نوادگان سید الساجدین امام العارفین حضرت علی ابن حسین علیه السلام است؛ واقع شده است که اخیرا باز سازی شده و زائران زیادی را به خود جذب کرده است. این بقعه مطهر در بلندای روستا واقع شده است که چشم انداز بسیار زیبای به طبیعت دارد.

6-مجتمع زیست خاور

 

اولین مجتمع و برج تجاری مشهد دارای معماری داخلی منحصر به فرد با تلفیقی زیبا از معماری ایرانی و مدرن با سقف ها و گچ بریهای بی نظیر می باشد. مساحت زمین 10000 متر مربع می باشد که در سه طرف آن خیابان واقع شده است و دارای ورودی از سه طرف می باشد. آپارتمانها و قسمتهای تجاری چنان طرح ریزی گردیده است تا در آنها برای زندگی و کسب و کار محیط خوش آیندی ایجاد گردد . آپارتمانهای وسیع و جادار بر روی یک پی چند طبقه ای بنا گردیده اند که شامل انواع مغازه ها ، رستورانها ی شیک ، مراکز تفریح و پارکینگ می باشد . ترکیب این مظاهر مختلف در یک مجتمع ، از لحاظ کیفیت ، محیط زیبا و دلپذیری بوجود آورده است که نسبت به سبک و شیوه موجود کاملا جدید و جالب است .

7-آرامگاه کلنل محمد تقی خان پسیان

 

آرامگاه محمد تقی خان پسیان اولین خلبان ایرانی در مجاورت آرامگاه نادرشاه افشار و در باغچه شمالی باغ آرامگاه قرار دارد و لوحی سنگی بر آب نصب شده است. محمد تقی خان پسیان از میهن پرستان جوان و پر شور ایران بود.در سال 1309 هجری شمسی در تبریز متولد شدو در سال 1324 به تهران آمدو پس از پنج سال تحصیل در مدرسه نظام به درجه سلطانی رسید و پس از آن در جنگ معروف به مصلی،روس ها را شکست فاحشی دادو صیت شهرت ولیاقت او از مرزهای ایران گذشت.در سال 1335 هجری به آلمان رفت و در سال 38 پس از بازگشت به فرماندهی ژاندارمری خراسان در دولت مشیر الدوله رسید. در ذیحجه سال 1339 آزادیخواهان خراسان به رهبری کلنل قیام کردند.این قیام که برای کسب استقلال ایران بود،توسط روسای عشایر و به تحریک قوام السلطنه و سپاهیان دولتی ایران مورد هجوم قرار گرفتو کلنل پسیان که او را در شمارمردانی چون جلال الدین خوارزمشاه و لطفعلی خان زند می دانند در زد و خورد با اکراد بجنورد در جعفر آباد قوچان به خدعه کشته شد.

8-مصلی مشهد

بناي مصلي با قدمتی بیش از 350 سال در فاصله يك كيلومتري ضلع شرقي ميدان پنجراه پائين خيابان معروف به نواب صفوي در كنار بلوار مصلي واقع است ظاهرا در گذشته اين بنا از نظر موقعيت در مكانی قرار داشته كه نظر هر مسافر يا زائر تازه وارد در عزيمت به مشهد مقدس را از بيرون حصار شهر به سوي دروازه پائين خيابان بخود جلب مي‌نموده است. مصلي از نظر نقشه وطرح كلي ساختمان شامل ايواني مرتفع و دو ايوانچه منتهي به فضاهاي چهار ضلعي در طرفين بصورت قرينه است كه ايوان آن رو به قبله و بر فراز فضاهاي مربع يا رواق گنبدهايي كم خيز بنا شده است. تنها محراب بنا در ديوار انتهايي ايوان رو به قبله ايجاد شده و علاوه بر دارابودن تزئينات متنوع نام معمار حاجي شجاع‌بناي اصفهان در كتيبه پيشاني آن نقش شده است در بخش انتهايي تزئينات لبه طاق ايوان ودر دو سوي آن اشعاري به فارسي با قلم شيواي نستعليق به رنگ زرد بر زمينه آبي نگارش يافته كه ماده تاريخ ايجاد بنا در ابيات آن نهفته است. به استناد اين كتيبه بناي مصلي در زمان شاه سليمان از سلاطين صفويه در سنه 1087 ه. ق بنيان گرديده است.

9-سد چالیدره

این منطقه از دره های فرعی منطقه طرقبه بوده و یک محیط تفریحی و گردشگری کاملا مجزا را به وجود آورده است. جداره غربی آن، دره ای با قنات خصوصی و باغ می باشد و اراضی آن منابع طبیعی بوده و شمال آن نیز دره ها و ارتفاعات بایر و بکر است. در جداره شرقی نیز علاوه بر جاده نغندر، مجموعه مسکونی فرهنگیان و اراضی تپه ماهوری بکر قرار دارد. شاخص جاذبه گردشگری آن سد خاکی است که برای آبیاری باغ‌های اطراف طرقبه استفاده می شود و دارای امکانات تفریحی مانند قایق پدالی، قایق سواری، ماهیگیری، رستوران و آلاچیق می باشد. سد چالیدره یک سد خاکی رس است که بوسیله رودخانه جاغرق پر آب می شود. این سد در ابتدای جاده روستای نغندر و در سمت چپ جاده در دره ای با همین نام ساخته شده است.

10-روستای پاژ

روستاي پاژ زادگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی در پانزده كيلومتري شمال شهر مشهد در تقاطع جاده كارده به كلات نادري واقع شده است به استناد متون تاريخي و ادبي بر جاي مانده اين روستا زادگاه حكيم ابوالقاسم فردوسي است بطوريكه نگاشته‌اند حكيم حماسه سراي ايران در سال 329 يا 330 هجري قمري در همين روستا چشم به جهان گشود و در سن 30 سالگي نظم شاهنامه را آغاز و پس از صرف 35 سال اشعار حماسي خود را بنام شاهنامه به پايان رسانيد و به روايت مشهور سال 416 ه. ق به ديار باقي شتافت روستاي فعلي پاژ دااري 800 هكتار مساحت است كه از مجموع آن حدوداً 4 هكتار به بخش مسكوني اختصاص يافته است بخشي از فضاي مسكوني روستا در ميان آن و بقيه بر وراي تپه‌اي موسوم به قلعه بلند مكاني كه بنظر مي‌رسد در گذشته محل اصلي و هسته مركزي دهكده پاژ بوده زيرا پيرامون آن تا چندي قبل خندقي وجود داشت كه جهت ممانعت از پيشروي مهاجمين آن را پر از آب مي‌تموده‌اند بجز تپه موجود در فاصله تقريبي پانصد متر از پشته اوليه بلندديگري نمايان است كه در نزد اهالي به قلعه كهنه پاژ معروف است سفالهاي رنگارنگ و لعابدار پراكنده بر روي اين بلندي نشانه اي از تداوم مدنيت پاژ در سدهاي اوليه بعد از اسلام تا قرن نهم و دهم هجري است.



11-بازار جنت مشهد

این راسته بازار در گذشته جزیی از محله‌ای بزرگ به شمار می‌آمد که در قسمت مرتفع و بلند شهر شامل ارگ شهر و محله حکومتی و اعیانی چهار باغ قرار داشت. وضعیت اقتصادی شهر مشهد موجب گردیده تا خانه‌های این راسته به مراکز تجاری تغییر نماید. امروزه این مکان یکی از مراکز مهم تهیه پوشاک در این شهر می‌باشد.

ترکیب قدیمی این بازار بسیار برای عابرین این بازار خوشایند و لذت بخش است و لوکیشن مناسبی برای فیلم برداری است به طور مثال قسمتی از فیلم هرشب تنهایی در این راسته بازار فیلم برداری شده است.

12-فرهنگسرای بهشت ( بوستان مفاخر )

 

ساختمان این فرهنگسرا متعلق به دوره پهلوی اول میباشد و در سال 1310 ساخته شده و اولین کاربری آن دبیرستان مستوفی و بعد آن تالار عروسی بوده است.

 

 

عمارت فرهنگسرای بهشت در غرب بولوار مدرس یا دروازه طلایی و در ضلع جنوبی آن،همچنان استوار است.

 

12-نغندر

 

روستاي نغندر از توابع بخش طرقبه و در فاصله 10 كيلومتري آن واقع شده است . اين روستاي سرسبز و آباد با چشم اندازهاي طبيعي شگرف در دامنه هاي شمالي بينالود قرار گرفته است .

13-جاغرق

روستایی ییلاقی جاغرق در 21 کیلومتری شمال غربی مشهد و در فاصله ی 7 کیلومتری جنوب غربی طرقبه واقع شده است . جاغرق دارای آب و هوای معتدل کوهستانی، باغ های میوه و دره های سرسبز و پرآب می باشد . این ناحیه اقامتگاههای موقت و رستوران هایی برای استراحت و تفریح گردشگران دارد.

14-طرقبه

 

طرقبه يكي ديگر از گردشگاهها بزرگ و طبيعي مشهد است كه از غرب به كوههاي بينالود و از شمال به كوه تخت رستم محدود مي شود . وجود چشمه سارها و درختان فراوان آن را به صورت نقطه اي بسيار خوش آب و هوا و تفريحي مشهد تبديل نموده است . اين منطقه ييلاقي داراي تابستانهايي با آب و هواي دلپذير و مطبوع است.

15-سد طرق

 

این سد در 14 کیلومتری جنوب شرقی مشهد بر روی رودخانه طرق و در نزدیکی بند قدیمی طرق قرار دارد. سد طرق از نوع بتونی دو قوسی متقارن است.

 

 

16-موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک

 

موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی‌بیک مشهد در کنار مقبره امیر غیاث‌الدین ملکشاه در ضلع غربی حرم مطهر واقع درخیابان اندرزگو، در مجموعه تاریخی حمام مهدی قلی‌بیک قرار دارد. این حمام ،یکی از حمام‌های زیبای به جای مانده از دوره صفوی است که با قرار گرفتن در کنار مقبره امیر ملکشاه (مسجد شاه) و آب‌انبار سرسنگ و راسته بازار سرشور، یک مجموعه تأسیسات شهری را تشکیل داده است.

 

 

حمام مهدی قلی بیک، از قدیمی‌ترین و با ارزش‌ترین حمام‌های شهر مشهد و از موقوفات آستان قدس رضوی است که در مجاورت مقبره امیر ملکشاه در محله قدیمی سرسنگ، بین بازار سرشور و بازار بزرگ واقع شده و کوچه مجاور آن به کوچه «حمام‌شاه» مشهور است. نام اصلی آن «حمام مهدی قلی‌بیک» بوده، ولی به‌دلیل مجاورتش با مقبره امیر ملکشاه به «حمام‌شاه» شهرت یافته است که پس از پیروزی انقلاب نیز به «حمام رضوی» تغییر نام پیدا کرد.

 

براساس وقف‌نامه این حمام، تاریخ ساخت آن، سال 1027هـ.ق است و واقف آن مهدی قلی‌بیک، میرآخور شاه‌عباس صفوی، از بازماندگان خانواده امیر ارغون اویرات (از نخستین حکام ایران شرقی و خراسان در دوره مغول) بوده است. از این بنا هیچ کتیبه‌ای برجای نمانده است و از معمار و سازنده آن خبری در دست نیست.

 

واقف این حمام، یک قنات نیز برای آن احداث کرده است، با این شرط که مازاد آب آن را به مسجد گوهرشاد دهند و اضافه بر آن را صرف امور خیریه کنند و اضافات آن را درنهایت، در زمین‌های خارج شهر جاری سازند. بنای این حمام با گذشت زمان و همچنین دخالت‌های غیراصولی، مانند افزودن یک قسمت زنانه جدید به قسمت‌های قدیمی آن در سال1350 دچار دگرگونی شد و چهره اصلی خود را از دست داد. بنای یاد شده از سال1369 به‌تدریج متروکه شد تا اینکه در سال1376 در فهرست بناهای تاریخی کشور به ثبت رسید.

 

بنای حمام مهدی قلی بیک(حمام‌شاه)، پیش از آغاز عملیات مرمتی، شامل بخش‌های ورودی، سربینه(رخت‌کن)، گرم‌خانه و سرویس‌ها بود. اما با شروع عملیات باستان‌شناسی و مرمت، فضاهای جدیدی چون هشتی ورودی، شاه‌نشین شمالی(حاکم‌نشین)، حوض هشت ضلعی سربینه، لایه‌های زیبای نقاشی (در قسمت سربینه)، کاشی‌های ازاره سربینه (از نوع زیررنگی)، هشتی یا میان در، حوض کف هشتی، خزینه، حوضچه‌های تصفیه آب، استخر آب سرد و تنبوشه‌ها (لوله‌های سفالی آب‌رسانی در معماری سنتی) پیدا شد و طی این عملیات، مساحت حمام از حدود 400مترمربع قبلی به هزار و 875 مترمربع رسید. محوطه ورودی حمام به‌وسیله یک پله، همراه با یک انحنای ملایم، به هشتی کوچکی وصل می‌شود. با عبور از پنج پله با همان انحنا به سربینه یا رخت‌کن می‌رسیم که زیباترین بخش حمام است.

 

در وسط هشتی، حوض کوچکی به چشم می‌خورد که به احتمال زیاد، مسیر برگشت از گرم‌خانه به رخت‌کن بوده و افراد پس از بیرون آمدن از گرم‌خانه، پای خود را آب می کشیدند و سپس وارد سربینه می‌شدند.

 

پس از هشتی وارد گرم‌خانه می‌شویم. فضای گرم‌خانه، مربع شکل و دارای چهار ستون در وسط است که پوشش گنبدی‌شکل سقف، شامل نورگیرها بر روی این ستون‌ها قرار دارد. در اطراف گرم‌خانه، غرفه‌ها و در قسمت غربی آن، خزینه حمام قرار دارد که سطح همه آن‌ها کمی از کف گرم‌خانه بلندتر است. در کف خزینه، دیگ‌های مسی بزرگی برای گرم کردن آب دیده می‌شود. در دو طرف خزینه دو اتاق وجود دارد که یکی از آن‌ها مربوط به حوضچه‌های تصفیه آب بوده و طی عملیات بازسازی برداشته شده است.

 

بنای حمام مهدی قلی‌بیک که با گذشت چهار قرن از ساخت این گنجینه هنری، هنوز اصالت آن محفوظ مانده است، با گذشت زمان و نبود مراقبت و همچنین دخالت‌های غیراصولی، دچار آسیب‌های جدی شده بود که در سال1378 توسط معاونت فنی و عمرانی موقوفات آستان قدس رضوی، زیرنظر کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری خراسان رضوی و با اعتبار سازمان عمران و توسعه حریم حرم امام رضا(ع) بازسازی شد و درنهایت در اختیار سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی قرار گرفت و به موزه مردم‌شناسی تغییر کاربری داد.

17-منطقه ییلاقی شاندیز

 

منطقه شاندیز واقع در 38 کیلومتری غرب شهر مشهد از دیرباز به عنوان یکی از ییلاقات دشت توس مورد توجه بوده و در گذشته نیز راه کاروانروی تابستانی مسیر شاندیز به توس از پستی و بلندی‌های همین منطقه عبور می‌کرده است. امروزه محور گردشگری شاندیز را علاوه بر ویرانی که جنبه تاریخی دارد و دارای مزار و رباطی کهن می‌باشد، روستاهای سرآسیاب، ارچنگ، خادر، شاندیز، ابرده پايین، ابرده بالا و زشک تشکیل می‌دهد. ورود به این محور از امتداد بلوار وکیل‌آباد ممکن است. رودخانه‌ها و دره‌های متعدد شاندیز اقلیم متنوع و چشم‌اندازهای زیبايی از طبیعت را به بیننده عرضه می‌کند. درختان و درخچه‌های غیرمثمر در منطقه شامل چنار، سپیدار، اشن، ارغوان و ارس است و از گونه‌های شاخص حیات‌وحش آن می‌توان به گوسفند وحشی، گراز، گرگ و… اشاره کرد، همینطور هدهد، توکای سیاه، دم جنبانک و… در فهرست پرندگان این منطقه قرار دارد. رودخانه‌های پر آب منطقه سبب پراکنش درختان، وجود باغ‌های انبوه، مناظر متنوع و آب و هوايی مطبوع شده‌اند که همواره مورد استقبال ساکنان شهر مشهد و گردشگران منطقه واقع می‌شود. علاوه بر آن زائرین بارگاه حضرت رضا(ع) برای گذران اوقات به این مکان می‌آیند و این استقبال روز افزون گردشگران طبیعت نشانگر قابلیت‌های طبیعی منطقه برای گسترش فعالیت‌های گردشگری است. در ابتدای ورود به شاندیز فروشگاه‌هایی دیده می‌شود که به عرضه صنایع دستی از جمله پوستین، گلیم، ظروف سنگی هرکاره و… اشتغال دارند. پارک شهر شاندیز از اماکنی است که فضای مطلوبی را برای استراحت موقتی خانواده‌ها به گردشگران و دوستداران طبیعت ارايه می‌دهد. قابلیت‌های شاندیز آن را به عنوان یک منطقه نمونه بین‌المللی گردشگری در کشور معرفی نموده است.

 

18-آرامگاه فردوسی

 

آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی در میان باغی مصفا به فاصله ۲۰ کیلومتری شمال شهر مشهد واقع شده است.

 

 

ساختمان فعلی آرامگاه از شیوه معماری هخامنشی به ویژه آرامگاه کوروش الهام گرفته است. نمای بیرونی بنا شامل عناصر تزئینی هخامنشی به خصوص ستون ها و سرستون ها است و اشعاری که بر اضلاع چهارگانه بنا نگاشته شده از حکیم فردوسی و معرف اندیشه و شخصیت وی می‌باشد. بخش فوقانی بنا بصورت مجوف و توخالی ساخته شده و فضای داخلی آن نیز علاوه بر الهام گرفتن از معماری دوه اشکانی شامل ۲۰ ستون مرمری در پائین و ۸ ستون در بخش فوقانی است. در بخش هایی از آرامگاه نیز دیوارنگاره‌هایی از فریدون صدیقی نصب گردیده که نمایش صحنه هایی از روایات شاهنامه است.

19-موزه آرامگاه نادری

 

موزه نادری در قسمت اصلی بنای یادبود آرامگاه نادرشاه افشار در دو تالار به منظور معرفی آثار تاریخی این دوره شکل گرفته است. چشم‌انداز خارجی بنا تندیس نادرشاه سوار بر اسب به همراه تنی چند از سربازانش بر فراز یک حجم سنگی مرتفع توسط مجسمه ساز شهیر ایرانی زنده یاد استاد ابوالحسن صدیقی ساخته شده است.

 

 

تالار شماره ۱: این تالار به انواع سلاح‌های دوره افشاریه، تابلوهای نقاشی از نادر و صحنه های جنگ،‌ وسایل سوارکاری مانند زین سو برگ اسب از دوره افشاریه تا قاجاریه، چند نسخه خطی ساز جمله تاریخ جهانگشای نادری و دو شمشیر متعلق به نادر اختصاص دارد که روی یکی کلمه السلطان نادر حک شده و روی دیگر یک بیت شعر طلاکوب شده است. این شمشیر در دشت مغان به سال ۱۱۴۸ هجری در روز تاجگذاری نادر از طرف ملت ایران به وی هدیه شده است.

 

تالار شماره ۲: این تالار در سال ۱۳۷۳ به مجموعه اضافه شد و در آن انواع سکه ظروف و دیگر اشیای اهدایی از دوره صفویه تا معاصر به نمایش درآمده است.

غذاهای محلی

1-اشکنه

اشکنه یکی از خوراک‌های لذیذ ایرانی است که معمولاً همراه با نان میل می‌شود. این غذا قدمتی طولانی دارد و خواستگاه آن به خراسان برمی‌گردد. اشکنه چه در استان خراسان و مشهد چه درتمام ایران طرفداران خاص خودش را دارد. این خوراک سنتی انواع مختلفی دارد که با توجه به مواد به‌کاررفته در آن نام‌های مختلفی مانند اشکنه سیب‌زمینی، اشکنه پیاز، اشکنه سیب‌زمینی پیاز، اشکنه اودوغ و اشکنه اوجز دارند. از این میان شاید اشکنه سیب‌زمینی پیاز، رایج‌ترین نوع این غذا باشد. ترکیبات اصلی اشکنه شامل روغن، تخم‌مرغ، پیاز، شنبلیله یا مرزه خشک، آرد گندم، سیر، رب گوجه‌فرنگی، نمک، زردچوبه و ادویه‌های دیگر می‌شود. این غذای سوپ مانند، بسیار خوشمزه است- سریع آماده می‌شود و در شب‌های سرد زمستان می‌تواند زینت‌بخش سفره‌هایتان باشد.

2-کمه جوش

کمه جوش یکی از غذاهای سنتی سبزوار است که در تمام  استان خراسان طرفداران بسیاری دارد. این غذا همان‌طور که از نامش پیداست با کمه (نوعی فرآورده‌ی لبنی مشابه ماست چکیده) تهیه می‌شود. در حالت سنتی و اصیل، کمه جوش را باید به همراه سبزی‌خوردن و خوراک بادمجان یا نیمرو میل کرد تا تجربه‌ای مشابه مردم بومی سبزوار داشته باشید. ترکیبات اصلی این غذا شامل کمه، گوجه‌فرنگی، تره، نعناع، پیاز، گردو، کشک، کره (ترجیحاً کره محلی)، زردچوبه، فلفل، نمک و روغن است. البته می‌توان به‌جای کمه در این غذا ماست چکیده هم‌ریخت، اما طعم واقعی آن با کمه نمایان می‌شود. اگر دنبال غذایی ساده و سریع هستید، کمه جوش را در برنامه‌ی غذایی‌تان قراردهید.

3-حليم عدس خراسانی

همه‌ی ما بدون شک با حلیم که یکی از محبوب‌ترین غذاهای ایرانی است آشنایی داریم. در خراسان اما علاوه بر حلیم معمولی، نوعی حلیم را با عدس پخت می‌کنند که به حلیم‌عدسی مشهور است. برای پخت این حلیم از ارزن بدون پوست، گوشت چرخ‌کرده، عدس، سیر، پیازداغ، جعفری، کشک، نعناع، زعفران، نمک و فلفل استفاده می‌شود. البته با توجه به دستور پخته‌ مختلف، استفاده از مواد نیز متفاوت می‌شود.

4-ساطری پلو

یکی از غذاهای پرطرفدار و سنتی استان خراسان رضوی ساطری پلو است که البته جزو غذاهای سنتی استان‌های خراسان جنوبی و شمالی هم محسوب می‌شود. این پلوی لذیذ را می‌توان به‌عنوان غذایی کامل بر سر سفره گذاشت. بدون شک ظاهر زیبا و رنگی این غذا زینت‌بخش سفره‌ی هر بانوی هنرمند ایرانی خواهد بود. ترکیبات اصلی ساطری پلو شامل برنج، هویج، گوشت چرخ‌کرده، پیاز، کشمش پلویی،زعفران و روغن است.

5-آش آبکش

آش آبکش یا رشته سوزمه یکی از غذاهای بومی قوچان در خراسان رضوی محسوب می‌شود و در تمام طول سال، حتی فصل گرما طرفداران بسیاری دارد. به‌علاوه اگر به سیر علاقه دارید، این غذا شمارا راضی خواهد کرد. برای تهیه‌ی این آش لذیذ به موادی همچون رشته آشی، سیر، ماست، روغن، نمک، زردچوبه و نعنا نیاز است. همان‌طور که ملاحظه می‌کنید، مواد اولیه برای پخت آش آبکش بسیار ساده است، بنابراین می‌توانید به‌عنوان غذایی کم‌خرج و مغذی روی آن حساب کنید.

6-قروتو

قروتو؛ یا آب کشک یکی از غذاهای بومی بجنوردی‌ها است. این غذا شباهت زیادی با کمه جوش دارد، اما طعم خاص خودش را نباید نادیده گرفت. به‌طورکلی در خراسان غذاهای آبکی مانند آش و سوپ طرفداران زیادی دارد، بنابراین قروتو هم در این میان قرار می‌گیرد. مردم محلی بجنورد به این غذا علاقه‌ی بسیاری دارند و ماهی چند بار می‌توان آن را بر سر سفره‌هایشان دید. ترکیبات اصلی قروتو یا آب کشک شامل سبزی خردشده (تره، جعفریِ، ترخون)، کشک ماست، پیاز، گردو خردشده، روغن حیوانی یا کره، شیرین‌بیان، نعنا خشک، نمک و زردچوبه می‌شود. همچنین شیوه‌های متفاوتی برای پخت آن وجود دارد که ممکن است مواد اولیه‌ی آن تا حدودی با این لیست فرق کند.

7-آش بلغور گندم نيشابور

بعد از ورود اسلام به ایران، نذری دادن در ایام سوگواری به‌رسم دیرینه‌ی اغلب ما تبدیل‌شده است و به بهانه‌های مختلفی دورهم جمع می‌شویم تا با پخت غذاهای سنتی ایرانی، نذر و دین خود را ادا کنیم. در هر گوشه از کشورمان با توجه به فرهنگ مردم، غذاهای سنتی همان منطقه را برای نذری دادن انتخاب می‌کنند. آش‌ها معمولاً برای نذری گزینه‌ای مناسب هستند که طرفداران زیادی هم دارند. آش بلغورگندم نيشابور یکی از غذاهای سنتی و بسیار خوشمزه‌ی استان خراسان است و همان‌طور که از اسمش مشخص است، خواستگاه اصلی آن به نیشابور می‌رسد. مردم این شهر علاقه‌ی زیادی به این غذا دارند و به همین خاطر در روزهای عزاداری، با تهیه‌ی آش بلغور نیشابوری در حجم زیاد، سنت‌های دیرین خود را اجرا می‌کنند. ازجمله ترکیبات اصلی این نوع آش می‌توان به نخود، لوبیا قرمز باقالی، عدس، بلغور گندم، بادمجان، گوجه‌فرنگی، پیاز، سبزی‌هایی مانند تره، جعفری، گشنیز و شووید، روغن، نمک و فلفل اشاره کرد. اگر می‌خواهید آشتان خوشمزه‌تر شود، در صورت تمایل می‌توانید از گوشت گوسفندی و آب قلم گاو هم در ترکیبات آن استفاده کنید.

8-آش حلبه و زيره نيشابور

آش حلبِه و زيره نيشابور یکی دیگر از غذاهای بومی نیشابور است. حلبه نام دیگر شنبلیله است. شنبلیه برای درمان، کم‌خونی، ترس، راشیتیسم، خنازیر، لنفاتیسم، دیابت و تقویت لوزالمعده مفید است، این گیاه به حدی خاصیت دارد که حتی پیامبراسلام(ص) هم مصرف آن را توصیه کرده است. آش حلبه و زیره، یکی از غذاهای مناسب برای زنانی است که به تازگی زایمان کرده‌اند. برای تهیه‌ی این آش خوشمزه از موادی همچون برنج، حلبه، زیره‌ی سیاه، زردچوبه و نمک استفاده می‌کنند. البته می‌توان برای خوشمزه‌تر شدن آن، به برنج در حال جوش مقداری آلوبخارا اضافه کرد. در ضمن اگر طعم شیرین را دوست داشته باشید، می‌توانید به جای نمک از شکر استفاده کنید.

 

9-توگی سرداغی

توگی سرداغی یکی دیگر از غذاهای محلی خراسان رضوی است که ترکیبات اصلی آن شامل گوشت چرخ‌کرده، عدس، کشک، اَرزن، پیازداغ، نعنا داغ، زردچوبه، نمک و فلفل است. لازم به ذکر است که توگی بیشتر در فصل زمستان پخت می‌شود. این غذا را از جوشاندن ارزن و گاورس پوست‌کنده یا خردشده تهیه می‌کنند. امروزه می‌توان در برخی مغازه‌های شهر فردوس این خوراکی خوشمزه را خریداری کرد.

10-آش ماستی

آش ماست در سراسر ایران طرفداران زیادی دارد که در هرنقطه از کشورعزیزمان به شیوه‌ی تقریباً متفاوتی پخت می‌شود. این غذای ساده و خوشمزه گاهی به‌عنوان  یک وعده‌ی کامل و گاهی به‌عنوان پیش‌غذا سرو می‌شود. استان خراسان نیز روش پخت مخصوص خودش را دارد. اصل آش ماست خراسان در واقع متعلق به شهر سبزوار است و مردم این شهر علاقه‌ی زیادی به این غذای سنتی دارند. ترکیبات اصلی این آش شامل ماست، سینه مرغ، برنج،  لپه، سیر، پیاز، شوید خشک، نعنا، نمک، فلفل، زعفران و برگ‌بو می‌شود. اگر به آش ماست علاقه  دارید، تجربه‌ی مزه کردن آش ماست سبزواری را از دست ندهید.

11-دیگچه مشهدی

دیگچه غذایی دسر مانند و شبیه شیر برنج است که مردم این استان و به‌خصوص مشهدی‌ها، ماه‌های محرم و صفر و در مراسم‌های مذهبی خاص خودشان آن را طبخ می‌کنند. همچنین ازاین خوراکی خوشمزه می‌توانید بر سر سفره‌ افطار هم استفاده کنید. ترکیبات اصلی این دسر شامل برنج، شیر، شکر، کره، هل، زعفران و گلاب می‌شود. این خوراکی لذیذ را می‌توان در دسته‌ی شیرینی‌ها هم قراردارد، با این ‌حال به دلیل وجود برنج در آن ترجیح دادیم در این مطلب به معرفی‌اش بپردازیم.

12-شله مشهدی

شله، یکی دیگر از غذاهای سنتی مشهد است که به دلیل به کاربردن انواع حبوبات در پخت آن، ارزش غذایی بسیار بالایی دارد. این غذا را در مشهد شله می‌گویند و قدمت آن احتمالاً به دوران قاجار بازمی‌گردد. از آنجایی که شله غذایی سنگین محسوب می‌شود، می‌توان به‌عنوان یک وعده‌ی کامل روی آن حساب کنید. این غذا در خانواده‌ی آش‌ها قرار دارد و یکی از رایج‌ترین نذری‌هایی است که در مشهد طبخ می‌شود. شاید بتوان خوشمزه‌ترین نوع شله را شله‌ی مشهدی دانست. برای تهیه‌ی آن به موادی همچون گوشت گوساله، لوبیا رشتی، لوبیاچیتی، لوبیا سفید، ماش، عدس، بلغور گندم، برنج نیمه، نمک، فلفل قرمز، فلفل سیاه، هل، ریشه جوز هندی، زنجبیل و دارچین نیاز دارید. البته بسته به سلیقه‌تان می‌توانید تا حدودی در ترکیبات اصلی تغییر ایجاد کنید. در ضمن یادتان باشد هرچقدر گوشت به‌کاررفته در آن بیشتر باشد، غذا خوشمزه‌تر می‌شود. همچنین به دلیل وجود حبوبات زیاد، طبخ این شله زمان زیادی می‌برد. در حالت اصیل، شله با ریختن مقداری قیمه روی آن و همراه مقداری نان سنگک، پنیر و سبزی سرو می‌شود. در شهرهای دیگر استان مانند نیشابوریا قوچان دستور پخت شله اندکی تفاوت دارد.

13-کباب شیشلیک شاندیز

شیشلیک نوعی کباب و یکی از غذاهای گران قیمت و سنتی در کشورهای ایران،شوروی سابق، مغولستان و بخش‌هایی از اروپای مرکزی محسوب می‌شود. در ایران اما روش‌های پخت مخصوص خود را دارد.  شیشلیک شاندیز با شهرتی جهانی، از شش تکه گوشت راسته‌ی گوسفندی تهیه می‌شود که طعم فوق العاده‌ی هم دارد. این غذا به حدی پر طرفدار و خوشمزه است که در نقاط زیادی از ایران، رستورانهایی به همین نام تاسیس شده‌اند و این نوع کباب را با روش طبخ مخصوص شهر شاندیز به دست مشتریان می‌رسانند. البته شیشلیک در تمام ایران به روش‌های مختلفی آماده می‌شود اما در مشهد و شاندیز گوشت را به همراه دنده به سیخ می‌کشند. در تهیه‌ی کباب باید نکات زیادی را رعایت کرد تا گوشت آبدار و لذیذ بماند. گوشت، ماده‌ی اصلی برای تهیه‌ی این کباب لذیذ است، اما برای خوشمزه‌تر کردن و ترد کردن آن از ماست، زعفران، آبلیمو، روغن و فلفل استفاده می‌کنند. همچنین در کنار آن گوجه فرنگی هم کباب می‌کنند.

14-یتیمچه

یتیمچه یکی از غذاهای سریع پخت، ارزان و خوشمزه‌ی ایرانی است که در شهرهای مختلف به روش‌های متفاوتی طبخ می‌شود. به‌طور مثال در یتیمچه‌ی شیرازی از کدو به‌جای بادمجان استفاده می‌کنند. آذری‌ها نیز آن را با لوبیا و عدس پخت می‌کنند. حتی در برخی از شهرها سیب‌زمینی یکی از مواد اولیه آن محسوب می‌شود. به علت نبود گوشت در این خوراک لذیذ، آن را یتیمچه می‌نامند. یتیمچه‌ی مدنظر ما در این مطلب یکی از غذاهای سنتی نیشابور به شمار می‌رود. در یتیمچه‌ی نیشابوری، عدس، لوبیا، پیاز، زردچوبه، دارچین، فلفل، نمک  نخود و بادمجان که ماده‌ی اصلی آن است استفاده می‌شود. البته بسته به ذائقه و سلیقه‌تان می‌توانید کشک، نعنا داغ یا گوجه‌فرنگی هم به آن اضافه کنید. یادتان باشد هر نوع بادمجانی برای پخت این خوراک مناسب نیست، چراکه اگر بادمجان تلخ باشد، طعم کل غذا دستخوش تغییر می‌شود. این غذا را می‌توان برای افطار هم بر سر سفره گذاشت، چراکه خاصیت سیرکنندگی مناسبی دارد. بهتر است یتیمچه را به همراه ماست موسیر، سبزی‌خوردن و ترشی سرو کنید. همچنین شربت آبلیمو به‌عنوان نوشیدنی در کنار آن گزینه‌ی مناسبی به شمار می‌رود.

15-چنگالی

چنگالی غذایی سریع پخت به شمار می‌رود که برای عصرانه گزینه‌ای عالی محسوب می‌شود. این غذا به دو روش سیستانی و مشهدی آماده می‌شود. البته در شهرهای جنوبی مانند یاسوج هم از دستوری مشابه روش مشهدی استفاده می‌کنند. طبق بعضی گفته‌ها مردم مشهد به دلیل چنگمالی شدن این غذا آن را چنگالی می‌نامند. امروزه تنها قدیمی‌های مشهد دستور پخت چنگالی را به یاد دارند. برای تهیه آن در روش مشهدی نان بیات را خُرد و در روغن داغ می‌ریزند و در ادامه شکر، شیره نبات یا حتی عسل به آن اضافه می‌کنند. در دستور پخت سیستانی از روغن حیوانی استفاده می‌شود.

16-خورش ریواس

خورشت بهاری؛ خورش ریواس یکی از غذاهای سنتی کردستان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی (نیشابور) محسوب می‌شود. البته این خورش لذیذ تقریباً در تمام نقاط ایران که به ریواس دسترسی دارند طبخ می‌شود. در فصل بهار کوه‌های ایران زایشگاه گیاه ریواس می‌شوند، بنابراین در این فصل می‌توانید با تهیه‌ی آن از مهمانان خود پذیرایی کنید و هنرتان را به نمایش بگذارید. طعم ترش (به خاطر ریواس) این خورش بی‌نظیر است. ترکیبات اصلی خورش علاوه بر ریواس شامل گوشت بدون استخوان، پیاز، شکر، نعنا و جعفری تازه است.

17-رشته پلو

رشته‌پلو، غذای بومی مشهد، استان اردبیل و کرمانشاه محسوب می‌شود که البته در شهرهای دیگر هم به شیوه‌های مختلفی آن را پخت می‌کنند. به‌طور مثال مردم آذربایجان با اضافه کردن برگه‌ی زردآلو طعمی متفاوت به آن می‌دهند. این غذا بیشتر با گوشت، پیازداغ، خرما یا کشمش طبخ می‌شود. معمولاً مردم مشهد در جشن نوروز این غذای شیرین و لذیذ را میل می‌کنند و اعتقاددارند که با میل کردن آن سر رشته‌ی کار به دست می‌آید. ترکیبات اصلی رشته‌پلوی مشهدی شامل ران مرغ، برنج، رشته پلویی، پیاز، زعفران، سماق، دارچین، روغن، کره و نمک و فلفل می‌شود. اما شما می‌توانید به سلیقه‌ی خودتان از گوشت قرمز یا خرما هم استفاده کنید.

 

 

هتل های مشهد

 

1-هتل سخاوت

تل آپارتمان سخاوت واقع در چهارراه خسروری که با فاصله کمتر از 10 دقیقه تا درب باب الجواد میتوان به حرم مطهر مشرف شد.این هتل با کادری مجرب آماده پذیرایی از زائرین امام رضا (ع) میباشد.از دیگر مزایای این هتل نزدیک بودن آن به بازارهای مرکز شهر از جمله بازار جنت/چهار طبقه/خسروی/بازار طلا و جواهر/و بازار لوازم برقی خیابان سعدی

 

 

2-هتل قصر طلایی مشهد

 

هتل بین المللی قصر طلایی مشهد به عنوان بزرگ‌ترین و مجلل‌ترین هتل کشور، با بهره‌گیری از هنر معماری منحصر به فرد در سطح بین المللی، طراحی گردیده و اجرای آن با طراحی چشمگیری بر اساس استانداردهای روز دنیا صورت گرفته که در روز عید سعید فطر سال ۱۳۸۹ مصادف با نوزدهم شهریور ماه افتتاح و مورد بهره برداری قرار گرفت. هتل بین المللی قصر طلایی ضمن احترام به حقوق مهمانان خود، امنیت، آسایش و امکانات رفاهی فراوانی را برای این عزیزان به ارمغان آورده و با توجه به اصالت کهن ایران اسلامی درامر مهمان‌نوازی، توانسته است به خوبی در رسیدن به این مهم، گام برداشته و رضایت خاطر مهمانان خود را در طول مدت اقامت آنان در شهر مقدس مشهد برآورده سازد.

 

3-هتل درویشی

هتل ۵ ستاره‌ مجلل درویشی با ۳۰۰۰۰ مترمربع زیربنا به عنوان نخستین هتل هوشمند ایران با داشتن سیستم BMS با حضور جمعی از کارشناسان هتلداری، مدیران هتل‌های استان خراسان رضوی و معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی در مهر ماه ۱۳۹۱ افتتاح شد. هتل درویشی نخستین هتل آتریوم شرق کشور است به این معنا که در داخل ساختمان فضای باز زیادی وجود دارد.

4-هتل الماس۲ مشهد

هتل ۵ ستاره و مجلل الماس دو از گروه هتل های الماس در اسفند ماه سال ۹۵ افتتاح شد. این هتل با نام هتل الماس دو با ۲۲۰ اتاق در ۲۶ طبقه با الهام از معماری خاص ملل مختلف به سبک های مختلفی چون سبک ایران باستان، سبک روسی، ترکی، رومی، آفریقایی، عربی، ایرانی، اتاق صفوی و … موزه ای از هنر های بین المللی را به نمایش گذاشته است.

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code